Klasyfikacja infrastruktury kulturalnej

(strona:  1  2  3 )

Stan zachowania dziedzictwa kulturowego w regionie wpływa w sposób bezpośredni na możliwość odbioru jego wartości. Odbiór ten może dokonywać się bezpośrednio, poprzez samodzielny kontakt z zabytkiem, tradycjami, obrzędowością oraz przyrodą, bądź w sposób pośredni: poprzez media publikacje i prezentacje (wystawy, pokazy itp.).

Największe szanse na rozwój kulturowy i turystyczny mają te obszary regionu, w których stan zachowania dziedzictwa kulturowego jako infrastruktury kulturalnej jest dobry i gdzie istnieją duże jej zasoby.

Biorąc pod uwagę przytoczone fakty, infrastrukturę kulturalną można podzielić na dwie podstawowe kategorie:
- infrastruktura kulturalna jako walor kulturowy i turystyczny;
- infrastruktura kulturalna jako zinstytucjonalizowana jednostka kultury.

W pierwszym przypadku stosowany jest podział walorów kulturowych (antropogenicznych) do których zalicza się: obiekty materialne oraz elementy ściśle związane z życiem, pracą i działalnością człowieka i przez niego wytwarzane w procesie historycznego rozwoju, stanowiące przedmiot powszechnego zainteresowania turystów w skali ogólnokrajowej (T. Lijewski, B. Mikułowski, J. Wyrzykowski, Geografia turystyki Polski, PWE Warszawa 1998, s. 122 ).

Uwzględniając powyższą definicję, najbardziej typowymi rodzajami infrastruktury kulturalnej są (Program Operacyjny Rozwój Kultury i zachowanie dziedzictwa kulturowego. Wstępny projekt, wrzesień 2005, MK Warszawa 2005, s. 45):
- strefy ochrony konserwatorskiej, parki kulturowe, rezerwaty kulturowe i obszary krajobrazu historyczno-kulturowo-przyrodniczego;
- obiekty dziedzictwa kulturowego – dzieła sztuki, zabytki ruchome, księgozbiory, archiwa, zbiory filmowe;
– historyczne zespoły miejskie, przeznaczone na cele kulturalne;
– zespoły obiektów zabytkowych, w tym sakralnych, pałacowo-ogrodowych i dworsko-parkowych;
– zespoły architektury militarnej (forty, schrony);
– obiekty poprzemysłowe przeznaczone na cele kulturalne;
– obszary archeologiczne;
– miejsca kultu religijnego, zwłaszcza reprezentujące różnorodność struktury narodowościowej i religijnej;
– miejsca pamięci i martyrologii;
– zabytki architektury i techniki, również związane z rolnictwem;
– wirtualne instytucje kultury – sieć informacji internetowej o kulturze, zasoby cyfrowe w dziedzinie kultury.

W literaturze jest również uwzględniany inny podział- z punktu widzenia turystyki dobra kultury, tworzące walory turystyczne dzielą się na kilka grup (B. Meyer, A. Panasiuk, Projekt turystyki kulturowej województwa zachodniopomorskiego. „Problemy Turystyki” 3-4/2002, s. 43, patrz także: W. Gaworecki: Turystyka. PWE Warszawa 2000, s. 205-206):
1.Przedmioty, miejsca i zjawiska związane z kulturą i historią:
- zabytki architektoniczne;
– zabytki historyczne;
– miejsca pamięci narodowej.
2. Sztuka:
– dzieła sztuki i wyroby rzemiosła artystycznego;
– instytucje gromadzące dobra kultury materialnej (muzea, biblioteki).
3. Zjawiska życia będące wykładnikiem typu i poziomu współczesnej kultury:
– współczesne osiągnięcia techniczne, gospodarcze i naukowe;
– instytucje kulturalne prowadzące działalność kulturalną i kulturalno-rozrywkową (kluby, teatry);
– zjawiska życia kulturalnego (imprezy, festiwale);
– organizacja i sposób życia innych grup społecznych (wzory zachowań, modele, style).
4. Kultura masowa (kompleks tradycyjnej kultury ludowej obejmujący nie tylko działalność artystyczną lecz również budownictwo, rzemiosło itp.).
5. Przyroda jako wartość kulturowa obejmująca twory przyrody mające znaczenie symboliczne.
6. Zagospodarowanie turystyczne: wyłącznie elementy zawierające założone właściwości dóbr kultury, np. wyposażenie bazy turystycznej w urządzenia kulturalne.

(Wkrótce ciąg dalszy - zapraszamy)

(strona:  1  2  3 )