Infrastruktura kulturalna w programach rozwoju regionalnego
Zgodę na remonty obiektów zabytkowych wyraża Wojewódzki Konserwator Zabytków na podstawie rejestru. W województwie zachodniopomorskim są ogółem 2.893 obiekty zabytkowe wpisane do rejestru z czego 1586 to obiekty architektury i budownictwa z których korzystają placówki kultury ( Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Zachodniopomorskiego do roku 2015, Szczecin 2002, s. 60 ).
Najważniejszym dokumentem niezbędnym samorządowi województwa do kształtowania i realizacji polityki przestrzennej jest „Strategia Rozwoju Województwa Zachodniopomorskiego do roku 2020” (wcześniejsza wersja do roku 2015). Kluczowymi problemami infrastruktury kulturalnej wymienionymi w dokumencie są (Strategia Rozwoju Województwa Zachodniopomorskiego do roku 2020, szczecin 2005, s. 36):
– zły stan zabytków i obiektów dziedzictwa kulturowego;
– zbyt małe nakłady na rewitalizację i renowację zasobów środowiska kulturowego;
– słabo rozwinięte produkty turystyczne, związane z wykorzystaniem zasobów środowiska kulturowego;
– problemy rozwojowe na obszarach staromiejskich układów urbanistycznych.
Strategia jest punktem odniesienia do wszelkich działań rozwojowych na terenie województwa wspierających procesy rozwojowe regionu. Jest m.in. podstawą Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego, strategii sektorowych oraz długofalowych planów określających kierunki działań na poziomie województwa (np. Kontrakt Wojewódzki dla Województwa Zachodniopomorskiego).
Z programami na poziomie wojewódzkim koresponduje Narodowa Strategia Rozwoju Kultury na lata 2004 – 2013 opracowana przez Ministerstwo Kultury. Wśród jej programów w kontekście analizy infrastruktury kulturalnej należy wyróżnić „Narodowy Program Kultury Ochrona Zabytków i Dziedzictwa Kulturowego na lata 2004-2013” (Narodowa Strategia Rozwoju Kultury na lata 2004-2013, MK Warszawa 2005, s. 139-149).
Celem programu jest aktywne zarządzanie zasobem stanowiącym materialne dziedzictwo kulturowe poprzez budowę nowoczesnych rozwiązań organizacyjno-finansowych w sferze ochrony zabytków oraz kompleksowej rewaloryzacji zabytków i ich adaptacji na cele kulturalne, turystyczne, edukacyjne, rekreacyjne i inne cele społeczne. Do realizacji tych zamierzeń przygotowano następujące programy:
Program: „Polskie regiony w europejskiej przestrzeni kulturowej” przygotowywany przez grupy województw (po 4 województwa w jednej grupie). Bezpośrednim efektem prowadzonych działań będzie ciągłe przygotowywanie projektów kulturalnych, realizacja których przyczyni się do rozwoju społeczno-gospodarczego regionów. Najliczniejszą grupę projektów stanowią projekty z zakresu turystyki kulturalnej bezpośrednio związane z rewaloryzacją obiektów zabytkowych, powiązane ze wzrostem konkurencyjności regionów, generujące nowe miejsca pracy zarówno bezpośrednio jak i pośrednio (rozwój lokalnej infrastruktury turystycznej jako efekt przeprowadzonej inwestycji i zwiększenia atrakcyjności turystycznej regionu).
Program: „Promesa Ministra Kultury” jest jedyną ścieżką ubiegania się o dofinansowanie przez Ministra Kultury wkładu do projektów infrastrukturalnych w ramach funduszy strukturalnych. Uczestnictwo w programie musi być jednoczesne z ubieganiem się projektodawców o fundusze strukturalne. Projekty aplikujące do przyznania „Promesy Ministra Kultury” muszą być bezpośrednio związane ze sferą kultury, czyli dotyczyć instytucji prowadzących lub zamierzających prowadzić stałą działalność kulturalną lub tych, których przedmiotem jest odbudowa i zachowanie dziedzictwa kulturowego poprzez inwestowanie m.in. w infrastrukturę kulturalną i ochronę zabytków.